Op 10 mei 1940, 81 jaar geleden, viel Duitsland België aan en begon, ook in ons land, de Tweede Wereldoorlog. Wie als kind of jongvolwassene de oorlogsjaren bewust meemaakte, is vandaag bejaard of al overleden. Maar wat tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde, mag nooit vergeten worden.

Op Hemelvaartsdag, 18 mei 1944, hield de Gestapo (Duitse Geheime Politie), samen met Vlaamse SS’ers, met geweld en veel machtsvertoon een razzia in het Nielse weeshuis aan het Sint-Hubertusplein nummer 27.


Na het overlijden van zijn moeder in Niel, sticht priester en Nielenaar Ivo Cornelis er het weeshuis in zijn ouderlijk huis. Het bleef een weeshuis tot 1955.
Twee jaar geleden, op 18 mei 2019, 75 jaar na de razzia in het weeshuis, werd op initiatief van ere-schepen Walter Troch, aan het Sint-Hubertusplein, tegenover het vroegere weeshuis, al een gedenkplaat onthuld. Intussen is de razzia in Niel 77 jaar geleden.

Het is belangrijk dat we in herinnering blijven brengen wat hier toen gebeurde. We willen en kunnen dat niet vergeten.

Voor onze partij is uitsluiting of in dit geval opsluiting en deportatie van mensen op basis van geloof, geaardheid, kleur of op eender welke andere basis een volledige no-go.

Het is de plicht van ons allen om hier altijd waakzaam voor te zijn en ervoor te zorgen dat dit nooit meer kan gebeuren

An Vermant & Michiel Hermans – Co-voorzitters OpenVLD Niel

Daarom hield Open VLD Niel dinsdagavond een korte, coronaveilige, herdenking bij de gedenkplaat. We lieten er een teddybeer achter.

Rond 16 uur rijden, op 18 mei 1944, personenwagens en een legervrachtwagen het Sint-Hubertusplein op. Met gierende banden stoppen de wagens aan het weeshuis. Gehelmde Feldgendarmen en Vlaamse SS’ers in zwart uniform springen uit de vrachtwagen. Ze vatten post op de vier hoeken van het plein en snauwen alle nieuwsgierigen weg.
In de Kerkhofstraat blijven enkele Nielenaren op afstand toekijken. Een van de Vlaamse SS’ers schiet verschillende keren met zijn mitrailleurpistool rakelings boven hun hoofden.
De Feldgendarmen slaan met hun geweerkolven het glas uit de voordeur van het weeshuis. Wanneer de deur het begeeft, stormen de Duitsers het weeshuis binnen. Ivo Cornelis, die toevallig zelf aanwezig is, weet nergens van als hem gevraagd wordt hoeveel Joodse kinderen er in het weeshuis verblijven.

Wat Cornelis niet vertelt, is dat hij die middag door een onbekende telefonisch verwittigd werd dat er een razzia zou gebeuren. Hij alarmeerde meteen mevrouw Verbeeck, die aan de overkant van het plein woonde. Die stuurde onmiddellijk haar 14-jarige dochter mee naar het tehuis. Het meisje
hielp een dertigtal Joodse jongetjes aankleden en nam hen mee voor een grote wandeling naar het Niels Broek.

Ivo Cornelis houdt vol dat er geen Joodse kinderen in het weeshuis verblijven. Maar de Duitsers vinden de rantsoeneringskaarten van de jongetjes. Cornelis moet nu wel toegeven dat een aantal kinderen ‘toevallig’ op wandel zijn. Hij weet niet waarheen. De Duitsers zijn echter goed ingelicht, waarschijnlijk getipt door een Nielse collaborateur. Ze halen mevrouw Verbeeck uit haar woning tegenover het weeshuis, confronteren haar met de ‘bewijzen’ en dreigen: ofwel worden de kinderen meteen teruggehaald. Ofwel verdwijnen Ivo Cornelis en mevrouw Verbeeck in een
concentratiekamp.

Mevrouw Verbeeck breekt. De kinderen worden teruggebracht. De kinderen moeten zich uitkleden.
Wie duidelijk besneden is, wordt in de vrachtwagen gezet. Twee kinderen, van wie de Joodse afkomst onzeker is, moeten niet mee en blijven achter.
Ivo Cornelis en mevrouw Verbeeck worden, voor verhoor, meegenomen naar het hoofdkwartier van de Geheime Feldpolizei, op de Belgiëlei, in Antwerpen. Na een nacht opsluiting worden Cornelis en mevrouw Verbeeck weer vrijgelaten.

Al sinds mei 1943 worden kinderen zonder ouders niet meer gedeporteerd. Alle Joodse kinderen in het weeshuis in Niel worden, op twee na, opgepakt, meegenomen en ondergebracht in weeshuizen van de Vereniging voor Joden in België. De kinderen ontsnapten zo aan deportatie en de concentratiekampen. Ze overleefden de oorlog. Twee weken later, op 6 juni 1944, landden de geallieerden in Normandië. Drie maanden later, begin september 1944, werd België bevrijd.
Na de oorlog heeft Ivo Cornelis bijna nooit meer gesproken over de kinderen die hij kon redden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *